AVAX cüzdanınızın kurtarma ifadesini kelime sırasını bozmadan çevrimdışı yedekleyin, yetkisiz kişilerin erişemeyeceği bir yerde tutun ve bir web sitesine veya destek sohbetine yazmayın. Kullandığınız cüzdanın kurulum türünü bilmeniz de önemlidir. Bir donanım cüzdanının, geleneksel MetaMask ifadesinin ve sosyal oturum açma seçeneğinin geri yükleme akışları farklı olabilir.
Cüzdan parolası, özel anahtar ve kurtarma ifadesi
Cüzdan uygulamasının kilidini açmak için girdiğiniz parola, kullandığınız kurulumda yerel erişimi koruyabilir. Gizli kurtarma ifadesi ise o ifadeden türetilen hesapların başka bir cihazda tekrar oluşturulmasını sağlar. Parolanızı değiştirmek, ifadeyi bilen kişinin türetilen hesaplara erişimini engellemez. Tek bir hesabın özel anahtarı da farklıdır: o hesabın işlemlerini imzalayabilir ama başka bir kurtarma ifadesine bağlı tüm hesapları açmaz. Ayrı olarak içe aktarılan hesaplar için yedek kapsamını cüzdanınızın yardım belgelerinden doğrulayın.
MetaMask, belgelerinde kurtarma ifadesiyle kurulum ile sosyal hesap kullanılarak yapılan kurulumun arka planda farklı çalıştığını açıklar. Kullandığınız seçeneğe göre güvenli geri yükleme için gerekenleri yazın. Bir donanım cüzdanını MetaMask'e bağladıysanız bunun kendi yedeği ve kurtarma yöntemi olabilir. Donanımda oluşturulan gizli kelimeleri sırf MetaMask'te hesap görünmediği için bir tarayıcı formuna yazmayın. Önce bağlı cihaz, seçili hesap ve ağ görünümü arasındaki farkı ayırt edin.
AVAX'ın bakiyesi bir defterde veya cihazın içinde taşınmaz. Cüzdan, doğru anahtarlarla ilgili hesap üzerinde işlem yetkisi sağlar. Bu nedenle bir telefonu kaybettiğinizde zincirdeki hareketler ortadan kalkmaz ama başka bir cihazda ilgili adresi kontrol edebilmek için doğru kurtarma yoluna ihtiyacınız olur. Bir borsa hesabında ise anahtarların tutulduğu model farklıdır. Borsa parolanızı sıfırlama adımıyla kişisel cüzdanı kurtarmayı birbirine karıştırmayın.
Yedeği fiziksel bir düzenle koruyun
Cüzdanınız geleneksel kurtarma kelimeleri verdiyse kelimeleri özel bir ortamda elle ve doğru sırayla kaydedin. Bir kelimenin yazımından emin değilseniz otomatik çevrimiçi düzeltme hizmetine göndermeyin. Cüzdanın kendi kurulumunda gösterdiği doğrulama akışını kullanın. Yedeğin başını sonunu veya kelimelerin sırasını sonradan yorumlamak zorunda kalmayacağınız bir şekilde yazın. Bir kopyanın okunabilirliği, varlığını bilmek kadar önemlidir.
Kâğıt ve dayanıklı fiziksel malzemeler farklı tehditlere karşı koruma sağlar. Yazının solması, su veya yangın riski kadar o yere kimin erişebildiğini de değerlendirin. Yedekleri birden fazla yerde tutmak tek noktadaki fiziksel hasara karşı yardımcı olabilir. Fakat her tam kopya, ifadenin açığa çıkabileceği yeni bir erişim noktasıdır. Kopya sayısını artırmadan önce birinin kaybolduğunu fark edip edemeyeceğinizi ve saklama yerlerinin güncel kalmasını nasıl sağlayacağınızı düşünün.
Telefonla çekilen bir fotoğraf, bulut eşitleme, mesajlaşma geçmişi veya otomatik cihaz yedeği nedeniyle beklediğinizden fazla cihazda kalabilir. Paylaşılan bir belge, ekip diski ya da okul veya iş bilgisayarı da kişisel sır için uygun değildir. Bir çevrimiçi araca kelimeleri girerek güvenli olup olmadığını test etmek, sırrı açığa çıkarabilir. Bir dizinin fiziksel hazırlanması için kullanılan araçların da metni kaydetmediğinden emin olun. Bir hizmetten veya tanımadığınız bir kişiden hazır kurtarma ifadesi ile gelen cüzdan edinmeyin. İfade daha önce başkası tarafından görüldüyse yeni sahibi siz olsanız da zincir üzerinde tek kontrol sahibi olamazsınız.
| Tehdit | Neyin korunması gerekir? | Doğrulama |
|---|---|---|
| Cihaz kaybı | Erişilebilir ve okunaklı yedek | Modelinizin resmî kurtarma yöntemini bilin |
| Yangın veya su | Fiziksel dayanıklılık ve erişim planı | Saklama yerinin aynı riske maruz kalmasını değerlendirin |
| Ev veya ofise erişim | İfadeyi bulabilecek kişi sayısı | Çalışan cihazla yedeği birlikte bırakmayın |
| Sahte destek veya ödül | Kelimelerin hiçbir üçüncü tarafa gitmemesi | Resmî destek adresine kendiniz gidin |
Gerçek bir kayıp yaşamadan kurtarma adımını planlayın
Erişimi sınamak için çalışan tek cihazı sıfırlamak gerekmez. Cüzdanınız veya donanım üreticisi, kelimeleri ifşa etmeden cihazda yedek kontrolü sunuyorsa resmî yönergeleri okuyun. Geri yükleme gerekiyorsa güvenilir cihazda üreticinin doğrulanmış akışını izleyin. İfadeyi bir arama sonucunda çıkan sözde cüzdan onarım sitesine girmeyin. İlgili hesabın yetki modelini bilmiyorsanız, çalışan erişimi silmeden önce resmî destek belgelerini kontrol edin.
Gizli bilgi içermeyen ayrı bir notta cüzdan uygulamasının adını, hesabın yayınlanan adresini, kullanılan ağı ve hangi fiziksel yedeğin hangi kurulumla ilişkili olduğunu yazabilirsiniz. Bu belge adresin sahibini ifşa edebileceğinden onu herkese açık tutmanız gerekmez. Bir cihaz değişiminden sonra adresi bu kayıtla karşılaştırmak ve Avalanche C-Chain'i seçmek, baktığınız hesabın doğru olup olmadığını anlamanızı sağlar. Token görünmüyorsa doğrudan yeni bir içe aktarma yapmadan önce gezginde hedef adresi ve ağı kontrol edin.
Yedek planı aile veya miras koşullarını da kapsayabilir. Kimsenin ifadeyi sizin bilginiz dışında kullanmaması ile olağan dışı bir durumda saklama düzenini anlayabilmesi farklı ihtiyaçlardır. Bunların ikisini tek bir ortak sohbet veya paylaşılan notla çözmeye çalışmayın. Gerekirse hukuk veya saklama düzeni için yetkin bir uzmandan yardım alın. Uzmanın kimlik bilgisi veya ifadenin tamamına erişmesi, o kişinin daha sonra hesap üzerinde işlem yapabilmesi ile sonuçlanabilir.
İfadenizin ifşa olduğunu düşünüyorsanız
İfade bir sahte forma yazıldıysa veya eski fotoğraf başkalarınca görülebiliyorsa yalnızca uygulama parolasını değiştirmek sorunu çözmez. MetaMask'in yetkisiz işlem yardım sayfasını resmî siteden açın. Güvenilir bir ortamda tamamen bağımsız yeni bir cüzdan hazırlamayı ve kalan varlıkların hangi zincirlerde bulunduğunu doğrulamayı değerlendirin. Bir otomatik süpürme veya yetkisiz işlem şüphesi varsa eski cüzdana tekrar ücret bakiyesi göndermeden önce resmî rehberin ilgili durumunu okuyun. Bazı olaylarda ilave para da hızla aktarılabilir. Sahte kurtarma hizmetine ödeme yapmak veya ifadeyi tekrar vermek kaybı büyütebilir.
Bazen yalnızca bir uygulamaya verilen token yetkisi sorun yaratır. Bu durum ile ifadenin çalınması aynı olay değildir. Sadece izin verildiyse neyin imzalandığını işlem kaydından belirleyin. İfade açığa çıktıysa bir izni iptal etmek anahtarları geri getirmez. Şüpheli olayın tarihini, ağını ve TxID değerini saklamak resmî desteğe konuyu anlatmayı kolaylaştırır. Bir kanıt dosyasında bile ifadenin kendisine yer vermeyin. Kontrol edemediğiniz bir adrese ulaşan işlemlerin geri çevrileceğini vadeden kişilere karşı dikkatli olun.
Uzun süre sonra bile kullanılabilen bir yedek düzeni kurun
Cüzdanınızın kaydı zamanla değişebilir. Yeni bir hesap eklemiş, ayrı bir özel anahtar içe aktarmış veya donanım cihazına geçiş yapmış olabilirsiniz. Yalnızca ilk kurulumda yazdığınız yedeğin sonradan eriştiğiniz her hesabı kapsadığını varsaymayın. Cüzdanın resmî kılavuzundan her erişim türünün hangi kurtarma yoluna bağlı olduğunu öğrenin. Gizli kelimeleri tekrar göstermeden veya kopyalamadan, hesabın halka açık adresini ve yedek yönteminin türünü kontrol listesinde güncelleyebilirsiniz. Birden fazla fiziksel yedek tuttuğunuzda hangi uygulama ve kurulumla ilişkili olduğunu kendinizin ayırt edebileceği şekilde düzenleyin.
Kurtarma talimatıyla kurtarma sırrını ayrı değerlendirin. Örneğin uygulamanın resmî web sitesinin adresi, cüzdanın türü ve kullanılacak zincir, sır içermeyen talimata yazılabilir. Kelimeler veya özel anahtar aynı belgeye eklenirse belgeyi görebilen kişi işlem yetkisi elde edebilir. Fiziksel yedeği taşırken yeni yerde kimlerin erişimi olduğunu yeniden değerlendirin. Önceki yerden alınan kullanılmayan kopyaların akıbetini bilmek önemlidir. Yedek kaybolduysa bunu yalnızca fiziksel zarar olarak görmeyin. Başkasının eline geçme ihtimali varsa bu aynı zamanda erişimin açığa çıkmasıdır.
Acil durumda her şeyi tek seferde çözmeye çalışmak risk oluşturur. İlk hedef çalışan erişimi korumaktır. Sonra doğru ağ ve adresi, ardından yedek kapsamını belirleyin. Telefon kaybı, kırık donanım ya da erişilemeyen sosyal hesap gibi farklı sorunlar için resmî üretici adımları farklı olabilir. Daha önce not aldığınız uygulama adı ve adres bilgisi, nereden başlamanız gerektiğini anlamanızı sağlar. Bu bilgiler asla kurtarma kelimelerinin yerini tutmaz. Bir destek mesajı size şifre ve ifade sorduğunda, görünen logo yerine resmî yardım merkezinin hangi bilgilere ihtiyaç duyduğunu kontrol edin.
Sık sorulan sorular
Kurtarma ifadesinin sırasını kendim değiştirebilir miyim?
Kelime sırası ifadenin parçasıdır. Kendi başınıza karıştırmak veya kelime çıkarmak doğru geri yüklemeyi engelleyebilir. Kelimeleri sunulduğu sırada saklayın.
Normal cüzdan parolasını değiştirirsem eski kurtarma ifadesi geçersiz olur mu?
İfade temelli bir cüzdanda yerel parolayı değiştirmek eski ifadeden türemiş anahtarları değiştirmez. İfade gerçekten ifşa olduysa yeni ve bağımsız bir cüzdan gerekir.
Avalanche ağını kaldırıp tekrar eklemek kurtarma yedeğini değiştirir mi?
Ağ ayarları ve cüzdan anahtarları ayrıdır. Ağı tekrar eklemek aynı adresi değiştirmez ve ifadeyi yenilemez.
Cüzdan adresimi paylaşmak kurtarma ifademi ifşa eder mi?
Herkese açık adres ile ifade farklıdır. Adresin paylaşılması anahtarları vermez, ancak o adresin herkese açık işlem geçmişini sizinle ilişkilendirebilir.